කීර්තිමත් සමුද්රීය, සැපයුම් සහ ආයතනික නායකයෙකු වන ආචාර්ය මහින්ද පරාක්රම දිසානායක වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි සමුද්රීය, වරාය සහ සැපයුම් පිළිබඳ ජනාධිපතිවරයාගේ උපදේශක ලෙස පත් කලේ මීට සති කිහිපයකට පෙර ය.ජනාධිපති අනුර දිසානායක විසින් ගනු ලැබූ තවත් ඉදිරිගාමී සහ ප්රශස්ත පත්කිරීමක් ලෙස මෙම පත්කිරීම ආර්ථික විශේෂඥයින්ගේ මෙන්ම ක්ශේත්රෙය් ප්රවීණයින්ගේ පැසසුමට ලක්ව ඇත.
ඩිජිටල් කටයුතු සම්බන්ධයෙන් අද්විතීය නියමුවෙකු වන හාන්ස් විජේසූරිය පත් කිරීමත්,ව්යාපාරික ලෝකයේ දැවැන්තයෙකු මෙන්ම ජාත්යන්තර මට්ටමේ කීර්තියක් උසුලන හනීෆ් යූසූෆ්ව රාජ්ය යාන්ත්රණයේ ශක්තිමත් නියමුවන් බවට පත් කිරීමත් ජනාධිපතිවරයා ගත් සූක්ෂම සහ උපක්රමශීලී තීන්දු ය.
ලෝකයේ ඩිජිටල් රාජ්යයන් පිළිබඳව දැඩි අවධානයක් යොමුවී ඇති යුගයක එම ක්ශේත්රය පිළිබඳව හසල දැනුමක් ඇති හාන්ස්ව සම්බන්ධ කරගැනීම එක් අතකින් ඩිජිටල් ආර්ථිකයේ බලය ගැන ජනාධිපතිවරයා සතු තීක්ෂන ඉලක්කය පිළිබඳව ඉගියක් ලබා දෙයි. හනීෆ්ව බස්නාහිර ආණ්ඩුකාර ධුරයට අමතරව, ගෝලීය ආයෝජන හවුල්කාරිත්වය සම්බන්ධයෙන් ඔහු සතු අත්දැකීම් සහ ශ්රී ලංකාවේ පෞද්ගලික අංශයේ සංවර්ධනය සඳහා ඔහු දැක් වූ දිගුකාලීන දායකත්වය සැලකිල්ලට ගනිමින් රජයේ ආර්ථික පුනර්ජීවනය සඳහා වන වැඩපිළිවෙළට අදාල වගකීමක් දී තිබේ.
අද එම චරිත ආණ්ඩුවේ තීරණාත්මක ගමන්මගෙහි ශක්තිමත් ගමන් සගයින් බවට පත්ව සිටී.
ආචාර්ය මහින්ද පරාක්රම දිසානායක වෙත ලබා දී ඇති නව වගකීමද මෙරට ආර්ථිකයේ තීරණාත්මක එකකි.
වරාය සහ ආර්ථිකය
වරාය දියුණුව සංවර්ධනයේ දොරටුවකි. ජාත්යන්තරය වෙත ශ්රී ලංකාව විවර වන එක වැදගත් මර්මස්ථානයක් බව සඳහන් කළ යුතුය. වරාය සංවර්ධනය සමග ඉදිරි වසර පහ ඇතුළත එහි බහාලුම් මෙහෙයුම් පහසුකම් දෙගුණයකින් වැඩිවනු ඇතැයි සැලකේ. වරාය කටයුතු සංවර්ධනය පමණක් ප්රමාණවත් නොවේ. අපනයනය සඳහා සුදුසු ද්රව්ය නිෂ්පාදන කරන වැඩපිළිවෙළක් රටට අවශ්යය.
දශක හතරකට කලින් ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන විනිමය උත්පාදන අංශ තේ, රබර් සහ පොල් අපනයනය බව මතකය. දැන් ඒවා වෙනස් වී තිබේ. ලෝකයේ ප්රධානම තේ නිෂ්පාදකයා වශයෙන් සිටි ශ්රී ලංකාව වසර හතලිහක් ඇතුළත හතරවැනි තැනට වැටී ඇත. තේ අපනයනයෙන් උපයන ආදායම ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියනයකට මදක් වැඩිය. ලක්ෂ අටක ශ්රම බළකායක් වැඩිම ඉඩම් ප්රමාණයක් යටකර වවන තේ රටට සම්පාදනය කරන විනිමය ප්රමාණවත් ද? රබර් හා පොල් ඇතුළු කෘෂි බෝග අංශ විශාල ශ්රම හිඟයකට මුහුණ පා තිබේ.
වගාව වැඩි කරන්නට ඉඩම් නැත. තේ හෝ රබර්වලට වඩා සියයට හාරසියයක සිට හත්සීය දක්වා ආර්ථික ප්රතිලාභ ලබාගත හැකි ෆාම් ඔයිල් වගාව තහනම් කරන තීන්දුවක් ගෙන තිබේ. මහා පරිමාණයෙන් වගා කරන කිසිම ව්යාපෘතියකට රට තුළ ඉඩ නැත. කෙසෙල්, උක්, බඩ ඉරිඟු වගා කරන මහා පරිමාණ ව්යාපාරවලට ආයෝජනය කරන සමාගම් පලවා හැරියේය. අදටත් එම විරෝධතා තිබේ. වගා නොකර අපනයනය කරන්නේ මොනවාද? විනිමය උපයන ප්රධානම මාර්ගය මැද පෙරදිග ඇතුළු රටවලට යන ලාංකික ශ්රමය බව පෙන්වා දිය යුතුය. එයින් වැඩි කොටසක් නුපුහුණු කාන්තාවන් වීම අභාග්යයකි.
දැනට සංවර්ධනය වන වරාය අංශ ප්රති අපනනයනයට පමණක් සීමා වනු ඇත. එය සුළු ආදායමකි. වෙනත් රටක භාණ්ඩ කොළඹ වරායට ගෙන්වා එතැනින් බෙදාහැරේ. වාර්තා දක්වන පරිදි දැනට කරන වරාය මෙහෙයුම් වලින් සියයට හැත්තෑ එකක් ඉන්දියාවට කරන ප්රති අපනයනයකි. මෙම මෙහෙයුම් වලින් කොටසක් අහිමි වන අතරවාරයේ කලාපයේ අනෙක් වරායවල ඇති වන ව්යුහය ද අවධානයට ගත යුතුය.
ජාත්යන්තර වරාය දත්ත අනුව සිංගප්පූරු වරාය ධාරිතාවෙන් සියයට 98 ක්, ඩුබායි සියයට 62 ක් සහ යේමනයේ සලීෆ් වරාය සියයට 67 ක් සම්පූර්ණ කරගෙන ඇත. රට තුළ අපනයනයක් හෝ ප්රති අපනයනයේ දියුණුවක් නොකළහොත් අනාගතයේ දී සිංගප්පූරු වරාය දියුණු වන අතර කලාපයේ ආසන්න වරාය වෙත නැව් මාර්ග වෙනස් විය හැකිය. එය අවධානයට ගත යුතු වැදගත් කරුණකි. සංවර්ධනය වන වරාය පර්යන්ත අනාගතය වෙත හැරවීම අවශ්යය.
මෙවැනි දැවැන්ත ඉලක්ක සපුරාගත හැක්කේ එම විෂය පිළිබඳව න්යායාත්මක සේම ප්රායෝගික දැනුමක් සහිත අයට ය.ආචාර්ය මහින්ද පරාක්රම දිසානායක ඊට කදිම සාක්ෂිය කි.
කවුද මේ ආචාර්ය පරාක්රම?
ජාත්යන්තරව ගෞරවනීය වෘත්තිකයෙකු වන ආචාර්ය දිසානායක එක්සත් ජාතීන්ගේ/UNCTAD මණ්ඩලයේ වරාය සහ නාවික කටයුතු පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු ලෙස සේවය කර ඇති අතර වරලත් නැව් තැරැව්කරුවන්ගේ ආයතනයේ (ශ්රී ලංකා ශාඛාව) හිටපු සභාපතිවරයෙකු, වරලත් සැපයුම් සහ ප්රවාහන ආයතනයේ (ශ්රී ලංකා ශාඛාව) හිටපු සභාපතිවරයෙකු සහ ශ්රී ලංකා ප්රවාහන මණ්ඩලයේ මධ්යම උපදේශක මණ්ඩලයේ හිටපු සභාපතිවරයෙකු ද වේ. ඔහු වරාය, නාවික කටයුතු, ගුවන් සේවා සහ සැපයුම් කටයුතු පිළිබඳ ලංකා වාණිජ මණ්ඩලයේ-මෙහෙයුම් කමිටුවේ හිටපු සභාපතිවරයෙකු ද වේ.
ඔහු එක්සත් රාජධානියේ වරලත් නැව් තැරැව්කරුවන්ගේ ආයතනයේ (2016-2018) පළමු බ්රිතාන්ය නොවන ජාත්යන්තර සභාපතිවරයා ලෙස තේරී පත් විය. 1913 දී ආයතනවල පළමු සභාපති ශ්රීමත් තෝමස් ලයින් ඩෙවින් ඩෙවිට් පත් කිරීමෙන් පසු, සියලුම සභාපතිවරුන් බ්රිතාන්ය ජාතිකයන් වී ඇත.
ෂැංහයි සමුද්රීය විශ්වවිද්යාලයේ සහ ඩේලියන් සමුද්රීය විශ්වවිද්යාලයේ සමුද්රීය අධ්යයනය පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙකු වන ආචාර්ය දිසානායක තම MBA/PhD උපාධිය ලබාගෙන එක්සත් රාජධානියේ සාමාජික සාමාජිකාවක් (FCIM) ලෙස සුදුසුකම් ලබා ඇති අතර, එක්සත් රාජධානියේ නැව්ගත කිරීමේ (FICS/වරලත් නැව් තැරැව්කරුවන්) සහ එක්සත් රාජධානියේ ප්රවාහන සහ සැපයුම් (වරලත් සාමාජික ලොජිස්ටික්ස් සහ ප්රවාහන) යන අංශ දෙකෙහිම ඉහළම වෘත්තීය ආයතන දෙකෙහිම සභාපතිත්වය දරන එකම පුද්ගලයා ද වේ.
CMO Asia විසින් ආසියානු සන්නාම නායකත්ව සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබූ ආචාර්ය දිසානායක ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්යාලයේ ව්යාපාර ආදි ශිෂ්යයෙකු වන අතර, “ගෝලීය ආර්ථිකය” පිළිබඳ හාවඩ් ව්යාපාරික පාසලේ (EEP) උපාධිධාරියෙකු වන අතර NORAD, JICA සහ ශ්රී ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්යාලයේ සාමාජිකයෙකි.
ඔහුට පිරිනමන ලද සම්මාන අතරට, වරලත් නැව් තැරැව්කරුවන්ගේ ආයතනය විසින් හොඳම නැව් පෞරුෂය, ශ්රී ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්යාලයේ PIMA විසින් සමාජයට විශිෂ්ට සේවාවන්, ලංකා නැව් නියෝජිතයින්ගේ සංගමය විසින් නැව් කර්මාන්තයට දායකත්වය, වැනි සම්මාන ඇතුළත් වේ. රාජ්ය තාන්ත්රික වශයෙන්, ඔහු ශ්රී ලංකාවේ ෆීජි දූපත් ජනරජයේ ගෞරවනීය කොන්සල් ජෙනරාල්වරයා ද විය.
දරන ලද තනතුරු
- නියෝජ්ය සභාපති/කළමනාකාර අධ්යක්ෂ – එයිට්කන් ස්පෙන්ස් පීඑල්සී
- ෆෝබ්ස් සඟරාව විසින් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙන් පිටත හොඳම සමාගම් 200 අතරට අඛණ්ඩව වසර 03 ක් එයිට්කන් ස්පෙන්ස් ශ්රේණිගත කර ඇත.
- සභාපති – ඇල්පිටිය වැවිලි සමාගම
- සභාපති – එයිට්කන් ස්පෙන්ස් වැවිලි කළමනාකරණ පීඑල්සී
- කළමනාකාර අධ්යක්ෂ – එයිට්කන් ස්පෙන්ස් හොටෙල්ස් පීඑල්සී
- සභාපති – එයිට්කන් ස්පෙන්ස් අනුබද්ධ සමාගම්
- සම සභාපති – CINEC කැම්පස්
- කවුන්සිල සාමාජික – ෆීජි ජාතික විශ්වවිද්යාලය
- මහාචාර්ය (බාහිර) – ෂැංහයි සමුද්රීය විශ්වවිද්යාලය
- මහාචාර්ය (සංචාරක) – ඩේලියන් සමුද්රීය විශ්වවිද්යාලය
- ගරු කොන්සල් ජෙනරාල් – ෆීජි දූපත් ජනරජය
රාජ්ය අංශයේ (2017-2019) වර්තමානයට පෙර දරන ලද තනතුරු
- ලේකම් – වරාය හා නාවික කටයුතු සහ දක්ෂිණ සංවර්ධන අමාත්යාංශය
- සභාපති – ශ්රී ලංකා වරාය අධිකාරිය (SLPA)
- සභාපති – හම්බන්තොට ජාත්යන්තර වරාය සේවා සමාගම (HIPS)
- මණ්ඩල අධ්යක්ෂ
- ලංකා නැව් සංස්ථාව (CSC)
- හම්බන්තොට ජාත්යන්තර වරාය සමූහ සමාගම (HIPG)
- කොළඹ ජාත්යන්තර බහාලුම් පර්යන්ත සමාගම (CICT)
- දකුණු ආසියානු ගේට්වේ පර්යන්ත සමාගම (SAGT)
රාජ්ය අංශයට බැඳීමට පෙර දැරූ තනතුරු (2004 – 2017 මැයි)
- සභාපති / ප්රධාන විධායක නිලධාරී – එයිට්කන් ස්පෙන්ස් සමුද්රීය, ප්රවාහන සහ සැපයුම් අංශ
- සභාපති – ඒස් කාගෝ ලිමිටඩ්
- අධ්යක්ෂ – එයිට්කන් ස්පෙන්ස් පීඑල්සී (එයිට්කන් ස්පෙන්ස් හි ප්රධාන මණ්ඩලය)
- CINEC සමුද්රීය කඳවුරේ අතිරේක කළමනාකාර අධ්යක්ෂ (වාර්ෂික බඳවා ගැනීම – සිසුන් 21,000).
- කළමනාකාර අධ්යක්ෂ එයිට්කන් ස්පෙන්ස් පෝර්ට්ස් ඉන්ටර්නැෂනල් ලිමිටඩ්
- i. විදේශයන්හි වරාය කළමනාකරණයේ නියැලෙන පළමු සහ එකම ශ්රී ලාංකික සමාගම. (අප්රිකානු මහාද්වීපයේ)
- ii. වරාය කළමනාකරණයේ රාජ්ය පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්වයක් අනුගමනය කරන පළමු ශ්රී ලාංකික සමාගම. (දකුණු පැසිෆික් දූපත් වල)
- ජාත්යන්තර සභාපති – වරලත් නැව් තැරැව්කරුවන්ගේ ආයතනය (එක්සත් රාජධානිය) – 1911 දී ආරම්භ කරන ලද, 1913 රාජකීය ප්රඥප්තිය
- අධ්යක්ෂ මණ්ඩල අධ්යක්ෂ – ෆීජි පෝර්ට් ටර්මිනල්ස් ලිමිටඩ්
- අධ්යක්ෂ මණ්ඩල අධ්යක්ෂ – ෆීජි වරාය සංස්ථාව
- අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය – නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය (ශ්රී ලංකාව)
අතීතයේ දී පවත්වන ලද ආයතනික තනතුරු (2002 ජනවාරි – 2004 අප්රේල්)
- සභාපති / ප්රධාන විධායක නිලධාරී – ශ්රී ලංකා වරාය අධිකාරිය (SLPA)
- ජය බහාලුම් පර්යන්ත (JCT Ltd) හි සභාපති / ප්රධාන විධායක නිලධාරී
- සභාපති / කළමනාකාර අධ්යක්ෂ – ශ්රී ලංකා වරාය කළමනාකරණ සහ උපදේශන සේවා සමාගම
- එම කාලය තුළ කොළඹ වරාය ඇතුළුව ශ්රී ලංකාවේ සියලුම වරායන් ශ්රී ලංකා වරාය අධිකාරිය සතු වන අතර එය කළමනාකරණය කරනු ලබන්නේ දළ වශයෙන් 18,000 ක ශ්රම බලකායක් ආවරණය කරන අතර වාර්ෂික පිරිවැටුම ආසන්න වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 400 ක් විය.
- 2003 වර්ෂයේදී, ඩන් ඇන්ඩ් බ්රැඩ්ස්ට්රීට් සංස්ථාව (එක්සත් රාජධානිය) විසින් ශ්රී ලංකාවේ වඩාත්ම ලාභදායී සංවිධානය ලෙස SLPA ශ්රේණිගත කරන ලදී.
- 2003 ජාතික ඵලදායිතා සම්මාන උළෙලේදී මහා පරිමාණ කාණ්ඩයේ ජයග්රාහකයා ලෙස SLPA (JCT) ප්රකාශයට පත් කරන ලදී.