ගාසාවේ “ජන සංහාරය” මැද ඛේදවාචකයේ ශෝක ප්‍රකාශය

නවි පිල්ලේ විසින් New York Times පුවත්පත වෙත ලියූ තීරු ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය (2025 සැප්තැම්බර් 16)

දකුණු අප්‍රිකාවේ ජනාධිපති නෙල්සන් මැන්ඩෙලා 1995 දී මගෙන් ඉල්ලා සිටියේ රුවන්ඩාව සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර අපරාධ විනිශ්චය සභාවේ විනිසුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කරන ලෙසයි. මා සභාපතිත්වය දැරූ අධිකරණ මණ්ඩලය රුවන්ඩා ජාතිකයන් තිදෙනෙකු ජන සංහාරය සම්බන්ධයෙන් වරදකරුවන් කළේය. එබැවින් “ජන සංහාරය” යන වචනය මට වැටහෙන අතර එය මම සැහැල්ලුවෙන් භාවිතා කරන එකක් නොවේ. එය සම්පූර්ණයෙන්ම හෝ අර්ධ වශයෙන් ජනතාවක් විනාශ කිරීමට හිතාමතා ගන්නා ලද උත්සහයක්. එය අපගේ මනුෂ්‍යත්වයේ බරපතලම උල්ලංඝනය කිරීම සහ ජාත්‍යන්තර නීතියේ බරපතලම උල්ලංඝනය නියෝජනය කරයි.

මා සභාපතීත්වය දරන දෙන එක්සත් ජාතීන්ගේ කොමිසම ගාසා තීරයේ ඊශ්‍රායලයේ හැසිරීම පිළිබඳ ඔවුන්ගේ නීතිමය විශ්ලේෂණය ප්‍රකාශයට පත් කළා.

අපගේ නිගමනය පැහැදිලිය:
ඊශ්‍රායලය ගාසා තීරයේ පලස්තීනුවන්ට එරෙහිව ජන සංහාරයක් සිදු කර ඇත. මෙම සොයා ගැනීම පදනම් වී ඇත්තේ යුද්ධය ආරම්භ වූ 2023 ඔක්තෝබර් 7 සිට 2025 ජූලි 31 දක්වා කාලය තුළ සිදු කරන ලද පරීක්ෂණ සහ පුළුල් සාක්ෂි මත ය. එය බහු මූලාශ්‍ර මගින් සනාථ කර ඇති අතර ඊශ්‍රායලය පක්ෂයක් වන 1948 එක්සත් ජාතීන්ගේ ජන සංහාර සම්මුතියේ දැඩි නීතිමය රාමුව හරහා තක්සේරු කර ඇත.

මගේ සංවිධානය වන, අල්ලාගෙන සිටින පලස්තීන භූමිය පිළිබඳ ස්වාධීන ජාත්‍යන්තර විමර්ශන කොමිසම, 2021 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය විසින් පිහිටුවන ලදී. එය අධීක්ෂණය කරනු ලබන්නේ එක්සත් ජාතීන්ගේ ලේකම් කාර්යාලයේ කාර්ය මණ්ඩලයේ සහාය ඇතිව පත් කරන ලද විශේෂඥයින් විසිනි. කොමිසම සිය සොයාගැනීම් මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට සහ මහා මණ්ඩලයට වාර්තා කරයි.

විනාශයේ පරිමාණය බිහිසුණ ය. ගාසාවේ සෞඛ්‍ය නිලධාරීන්ට අනුව, පලස්තීනුවන් 67,000 කට වැඩි පිරිසක් මිය ගොස් ඇති අතර, ඒ අතර ළමුන් 18,000 කට වැඩි පිරිසක් සහ කාන්තාවන් 10,000 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් ඒ අතර වෙති. ගාසා තීරයේ ඇස්තමේන්තුගත ආයු අපේක්ෂාව වසර 75 සිට වසර 40 කට වඩා වැඩි අගයක් දක්වා පහත වැටී ඇති අතර එය වාර්තා වූ දැඩිම පහත වැටීමකි.

රෝහල්, පාසල්, පල්ලි, මුස්ලිම් පල්ලි සහ මුළු අසල්වැසි ප්‍රදේශම විනාශ වී ඇත. අපගේ විශ්ලේෂණයෙන් පෙනී ගියේ සාගින්න යුද්ධයේ අවියක් ලෙස භාවිතා කර ඇති බවත් වෛද්‍ය ක්‍රමය හිතාමතාම විනාශ කර ඇති බවත්ය.

ජන සංහාරයක් ස්ථාපිත කිරීම සඳහා ක්‍රියාව පමණක් නොව අභිප්‍රාය ද අවශ්‍ය වේ. මෙහිදී ද සාක්ෂි පැහැදිලිය. ජනාධිපති, අගමැති සහ හිටපු ආරක්ෂක අමාත්‍ය ඇතුළු ජ්‍යෙෂ්ඨ ඊශ්‍රායල නායකයින් පලස්තීනුවන් වෙත අමානුෂිකත්වය මුදාහැර ඇත.

“අපි මිනිස් සතුන්ට එරෙහිව සටන් කරනවා”

ඔක්තෝබර් 7 ප්‍රහාරය සිදුවන අවස්ථාවේ ආරක්ෂක අමාත්‍ය යෝව් ගැලන්ට් පැවසුවේය.

”මුළු පලස්තීන ජාතියම වගකිව යුතුයි”

යනුවෙන් ,ජනාධිපති අයිසැක් හර්සොග් ප්‍රකාශ කළේය.

“ජන සංහාරය” යන අදහසේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන්ම ඔවුන් එය සිදුකර ඇත:
ගාසා තීරය ජනාවාස කළ නොහැකි බවට පවසමින් අවිචාරවත් ලෙස බෝම්බ හෙලීම, මානුෂීය ආධාර අවහිර කිරීම, ලිංගික සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය මත පදනම් වූ ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ ජනතාව මත කුසගින්න පටවා මරණයට පත් කිරීම සඳහා අවශ්‍ය වටපිටාව නිර්මාණය කර ඇත. මේ සියල්ලගෙන්ම ජන සංහාරක අභිප්‍රාය පෙන්නුම් කරන රටාවක් සාදා තිබේ.

ඊශ්‍රායලය සහ එක්සත් ජනපදයේ පිටුබලය ලත් ආයතනයක් වන ගාසා මානුෂීය පදනම විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන බෙදාහැරීමේ ස්ථානවල ආහාර සොයමින් සිටියදී පලස්තීනුවන් මරා දමා ඇති බව කොමිසම ද සොයා ගනු ලැබීය. ආධාර ලබා ගැනීමට උත්සාහ කිරීමේදී ළමුන් ඇතුළු සිය ගණනකට වෙඩි තබා ඇත.

දිගින් දිගටම පවතින ඊශ්‍රායලයේ යුද්ධය “ජන සංහාරය” කට වඩා බරපතල බව සමහරු තර්ක කරති.

නමුත් නීතිය පැහැදිලිය:

ජන සංහාරය වැළැක්වීමේ වගකීම බරපතල අවදානමක් ඇති වූ මොහොතේම පැන නගී. මෙම යුද්ධයේදී එම සීමාව බොහෝ කලකට පෙර ඉක්මවා ගියේය. 2024 ජනවාරි මාසයේදී ජාත්‍යන්තර අධිකරණය ගාසා තීරයේ ජන සංහාරයක් සිදුවෙමින් පවතින බවට බරපතල අවදානමක් පවතින බව සියලුම රාජ්‍යයන්ට දැනුම් දුන්නේය. එතැන් සිට, සාක්ෂි ගැඹුරු වී ඇති අතර, ඝාතනයන් වැඩි වී ඇත.

ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව මෙයින් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?

ජන සංහාරයක් සිදුවන ඕනෑම තැනක එය වැළැක්වීමට සෑම රාජ්‍යයකටම බැඳීමක් ඇත. එම බැඳීම සඳහා ක්‍රියාමාර්ග අවශ්‍ය වේ,ජන සංහාරක ක්‍රියාවන්හි භාවිතා කරන ආයුධ සහ හමුදා සහාය මාරු කිරීම නැවැත්වීම, බාධාවකින් තොරව මානුෂීය ආධාර සහතික කිරීම, සමූහ අවතැන්වීම සහ විනාශය නැවැත්වීම සහ ඝාතනය නැවැත්වීම සඳහා පවතින සියලු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සහ නීතිමය ක්‍රම භාවිතා කිරීම යනාදිය ඊට ඇතුලත් ය.

කුරිරුකමට පිලිතුර කුරිරුකමද?

මම මේ වචන ලියන්නේ ඊශ්‍රායලයේ විරුද්ධවාදියෙකු ලෙස නොවේ. ඔක්තෝබර් 7 වන දින හමාස් ප්‍රහාරයෙන් 1,200 ක් පමණ මිය ගිය බිහිසුණු හමාස් ප්‍රහාරයෙන් ආදරණීයයන් අහිමි වූ ඊශ්‍රායෙල්වරුන්ගේ දුක් වේදනා සහ තවමත් ජීවතුන් අතර සිටින බවට විශ්වාස කෙරෙන 20 ක් පමණ ඇතුළුව වහල්භාවයේ සිටින ප්‍රාණ ඇපකරුවන් 50 දෙනෙකුගේ පවුල්වල වේදනාව මම හඳුනා ගනිමි. අපගේ කොමිසම හමාස් විසින් සිදු කරන ලද අපරාධ ලේඛනගත කර ඇත. නමුත් කිසිදු අපරාධයක්, කොතරම් බරපතල වුවත්, ජන සංහාරය සාධාරණීකරණය නොකරයි. කුරිරුකමට කුරිරුකමෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වීම යනු ජාත්‍යන්තර නීතිය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද වටිනාකම් අතහැර දැමීමයි.

ලෝකය ප්‍රතිචාර දක්වන ආකාරය ඉතිහාසය විසින් විනිශ්චය කරනු ඇත. රුවන්ඩාවේ, ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව ජන සංහාරය වැළැක්වූයේ නැත. ජන සංහාරය ආරම්භ වූ පසු ඝාතන නැවැත්වීමට මැදිහත් වූයේ නැත.ගාසාවේ අදවන විට ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව නැවතත් මේ ඝාතන නතර කිරීමට මැදිහත් වීමට අපොහොසත් වෙමින් සිටී. කරුණු දිනපතා වාර්තා වේ. අනතුරු ඇඟවීම් නිසැක ය. නීතිය පැහැදිලිය. ජනතාවකගේ පැවැත්මේ අවදානම ඊට වඩා ඉහළ විය නොහැක.

ජන සංහාරය වැළැක්වීමේ වගකීම රාජ්‍යයන්ට පමණක් නොව සමස්තයක් ලෙස ජාත්‍යන්තර පද්ධතියටම අයත් වේ. එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය හෘද සාක්ෂියේ සොහොන් බිම නොවිය යුතුය. ප්‍රාදේශීය සංවිධාන, ජාතික පාර්ලිමේන්තු, සිවිල් සමාජය සහ සාමාන්‍ය පුරවැසියන් සියල්ලන්ටම රජයන්ට ක්‍රියා කිරීමට බලපෑම් කිරීමේ කාර්යභාරයක් ඇත. ජන සංහාර සම්මුතිය හොලොකෝස්ටයේ අළු වලින් උපත ලැබුවේ “නැවත කිසිදාක නොවේ” යන බැරෑරුම් ප්‍රතිඥාව සමඟිනි. එම ප්‍රතිඥාව සමහරුන්ට පමණක් අදාළ වන අතර අනෙක් අයට නොවේ නම් එය අර්ථ විරහිත ය.
ගාසාව වනසද්දී ඔබ කළේ කුමක්දැයි දවසක දරුවන් අසනු ඇත.

සෑම රජයකින්ම, සෑම නායකයෙකුගෙන්ම සහ සෑම පුරවැසියෙකුගෙන්ම මම මෙසේ අසන ලෙස ඉල්ලා සිටිමි: ගාසා තීරය ගිනිබත් කරන විට අපි කළේ කුමක්දැයි අපගේ දරුවන් සහ මුණුබුරන් විමසූ විට අපි කුමක් කියන්නද? සෑම ජන සංහාරක ක්‍රියාවක්ම අපව බැඳ තබන මනුෂ්‍යත්වය පිළිබඳ පරීක්ෂණයකි.

ජන සංහාරය වැළැක්වීම රාජ්‍යයන්ගේ අභිමතය පරිදි කළ යුතු දෙයක් නොවේ. එය නීතිමය සහ සදාචාරාත්මක බැඳීමක් වන අතර, එය කිසිදු ප්‍රමාදයක් පිළිගන්නේ නැත. නීතියට ක්‍රියාමාර්ග අවශ්‍ය වේ. අපගේ පොදු මනුෂ්‍යත්වය එය ඉල්ලා සිටී.

(එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස්වරිය ලෙස කටයුතු කළ නවී පිල්ලේ නැගෙනහිර ජෙරුසලම සහ ඊශ්‍රායලය ඇතුළු අත්පත් කරගත් පලස්තීන භූමිය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ ස්වාධීන ජාත්‍යන්තර විමර්ශන කොමිසමේ සභාපතිනිය වෙයි.මේ ඇය නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් වෙත ලියූ තීරු ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.)