බංග්ලාදේශයේ බලයෙන් පහ කරන ලද අගමැතිනි ෂෙයික් හසීනා මනුෂ්යත්වයට එරෙහි අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වැරදිකරු බව තීරණය කරමින් එරට අධිකරණයක් ඇයට මරණ දඬුවම නියම කර තිබේ.
චෝදනා පහෙන් දෙකකට ෂෙයික් හසීනාට මරණ දඬුවම නියම වුණා. තවත් චෝදනාවක් සම්බන්ධයෙන් ඇයට ජීවිතාන්තය දක්වා සිර දඬුවමක් නියම වී තිබෙනවා.
මේ අතර, හිටපු ස්වදේශ කටයුතු අමාත්ය අසාදුස්සමාන් ඛාන් කමල්ට එරෙහි එක් චෝදනාවකට ඔහුට මරණ දඬුවම නියම වුණා.පසුගිය වසරේ මාරාන්තික විරෝධතාවලට හේතුව රජයේ රැකියා ලබා දෙන ආකාරය පිළිබඳව බංග්ලාදේශ තරුණයින් තුළ ඇති වූ විරෝධයයි.
1971 දී බංග්ලාදේශය පකිස්ථානයෙන් ස්වාධීන වූ දා සිට, රජයේ රැකියා වලින් 30% ක් සැමවිටම හිටපු හමුදා සාමාජිකයින්ට සහ ඔවුන්ගේ දරුවන් සඳහා වෙන් කර තිබුණි. 2024 වන විට, කුසලතා මත නොව, ඔවුන්ගේ පරම්පරාව මත පදනම්ව, යෝග්ය රැකියා දහස් ගණනක් පුද්ගලයින්ට ලබා දුනි. යථාර්ථව බැළු කළ, ඒවා බොහෝ විට ලබා දුන්නේ ෂෙයික් හසීනා සහ ඇගේ පක්ෂය වන අවාමි ලීගයේ ආධාරකරුවන්ට ය.
ඉතා ඉහළ විරැකියාවකට මුහුණ දෙන සිසුන් සහ තරුණ උපාධිධාරීන් මෙම කෝටා ක්රමය දේශප්රේමය සඳහා වන ත්යාගයක් ලෙස නොව, රජය තුළ පක්ෂග්රාහීත්වයක් ලෙස දැකීමට පටන් ගත්හ.
අන්තර්කාලීන රජය බලයට පත්වීමෙන් පසු, කෝටා ක්රමය බෙහෙවින් අඩු කර ඇත. දැන් රජයේ රැකියා වලින් 5% ක් පමණක් හිටපු හමුදා සාමාජිකයින්ගේ දරුවන් සඳහා වෙන් කර තිබිණි.බංග්ලාදේශයේ නව නායක මුහම්මද් යූනුස් ද රටේ විදේශ සංචිත ඉහළ නැංවීමෙන් සහ ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලෙන් අත්යවශ්ය ණය ලබා ගැනීමෙන් ආර්ථිකය තරමක් ස්ථාවර කර ඇත.
ෂෙයික් හසීනා කවුද?
ඇය බංග්ලාදේශයේ නිර්මාතෘ ෂෙයික් මුජිබර් රහ්මාන්ගේ දියණියයි.
1960 දශකයේ අගභාගයේදී ඩකා විශ්ව විද්යාලයේ සිටියදී, ඇය දේශපාලනයේ ක්රියාකාරී වූ අතර පකිස්ථාන රජය විසින් ඇගේ පියා සිරගත කරන ලද කාලය තුළ ඔහුගේ දේශපාලන
සම්බන්ධීකාරක ලෙස සේවය කළාය . අවසානයේ බංග්ලාදේශයේ නිදහසට හේතු වූ විමුක්ති යුද්ධයේදී නැගිටීමකට සහභාගී වීම නිසා හසීනා සහ ඇගේ පවුලේ අනෙකුත් සාමාජිකයින් ද 1971 දී කෙටි කාලයක් රඳවා ගනු ලැබීය.
1991 දී – වසර 16 කට පසු බංග්ලාදේශයේ පැවති පළමු නිදහස් මහ මැතිවරණයේදී – හසීනාට පාර්ලිමේන්තුවේ බහුතරයක් ලබා ගැනීමට නොහැකි වූ අතර, පාලන බලය ඇගේ ප්රතිවාදියාට හිමි විය.
ප්රතිවාදියාගේ නායිකාව වන
කලීඩා සියා
බංග්ලාදේශ ජාතිකවාදී පක්ෂය (BNP). මැතිවරණය අතරතුර BNP වංක ලෙස කටයුතු කළ බවට හසීනා සහ ඇගේ අනුගාමිකයින් චෝදනා කළ අතර, අනෙකුත් විරුද්ධ පක්ෂ සමඟ අවාමි ලීගය පාර්ලිමේන්තුව වර්ජනය කළහ. මෙම නොසැලකිලිමත් සහභාගීත්ව ප්රතික්ෂේප කිරීමේ ක්රියාව ප්රචණ්ඩකාරී විරෝධතා ඇති කළ අතර රට දේශපාලන කැලඹීමකට ඇද දැමීය. BNP රජය ඡන්ද වංචා පිළිබඳ සියලු චෝදනා ප්රතික්ෂේප කළද, නව මැතිවරණයක් අධීක්ෂණය කරන පක්ෂග්රාහී නොවන භාරකාර රජයකට තම ධුරය අත්හැරිය යුතු බවට කරන ලද ඉල්ලීම්වලට කලීඩා
යටත් විය . 1996 ජුනි මාසයේදී හසීනා අගමැතිනිය ලෙස තේරී පත් වූවාය.හසීනා අගමැතිනිය ලෙස කටයුතු කළ පළමු කාලය තුළ බංග්ලාදේශයේ ආර්ථිකය ස්ථාවරව වර්ධනය වුවද
, රට දේශපාලනික වශයෙන් අවුල් සහගත තත්ත්වයක පැවතුනි. බීඑන්පී සංවිධානය පෙළපාලි සහ වැඩවර්ජන සංවිධානය කළ අතර ඒවා බොහෝ විට ප්රචණ්ඩකාරී බවට පත් වූ අතර පාර්ලිමේන්තු කටයුතු
වර්ජනය කිරීම රජයේ ක්රියාකාරිත්වයට දැඩි ලෙස හානි කළේය. එවැනි දුෂ්කරතා මධ්යයේ වුවද, හසීනා ධුරයේ රැඳී සිටි අතර, 2001 දී ඇය නිදහසින් පසු සම්පූර්ණ පස් අවුරුදු ධුර කාලයක් සම්පූර්ණ කළ පළමු අගමැතිනිය බවට පත්විය. කලීඩා හසීනා පරාජය කළ විපක්ෂ සන්ධානයකට නායකත්වය දුන් බැවින්, ඊළඟ මැතිවරණය තවදුරටත් නොසන්සුන්තාවයෙන් පිරී ගියේය. නැවත වරක් හසීනා සහ අවාමි ලීගය මැතිවරණ ප්රතිඵලයට විරෝධය පළ කරමින්, ප්රතිඵල ස්ථාවර කර ඇති බව කියා සිටියහ. කෙසේ වෙතත්, මෙවර ඔවුන්ගේ විරෝධතා නිෂ්ඵල විය .