කැරකස් හි ඇමරිකානු හමුදා ක්රියාමාර්ගය ටෙහෙරානය සමඟ ගැටුමකට “බලයක්” ලබා දෙන බවත් රාජ්ය තාන්ත්රික කටයුතුවලට තවත් පහරක් එල්ල කරන බවත් විශේෂඥයෝ පවසති.
මදුරෝ පැහැරගෙන ගොස් එක්සත් ජනපදයට ගෙන ආ ඇමරිකානු වැටලීම සිදු වූයේ, වෙනිසියුලානු රජයට එරෙහිව ට්රම්ප් මාස ගණනාවක් තිස්සේ කළ වාචාල කතා උත්සන්න වීමෙන් පසුවය.
මධුරෝ මත්ද්රව්ය සංවිධානයකට නායකත්වය දෙන බවට ඇමරිකානු නිලධාරීන් චෝදනා කර ඇති අතර, ට්රම්ප් සහ ඔහුගේ සහායකයින් වෙනිසියුලාවේ දැවැන්ත තෙල් සංචිතවලට වොෂින්ටනයට අයිතියක් ඇති බවට වැඩි වැඩියෙන් තර්ක කරමින් සිටිති.
රාජ්ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ ද මධුරෝගේ ඉරාන සබඳතා අවධාරණය කරමින්, කැරකස්, ලෙබනන් සන්නද්ධ කණ්ඩායම වන හිස්බුල්ලා සංවිධානයට බටහිර අර්ධගෝලයේ අඩිතාලමක් සපයන බවට සාක්ෂි නොමැතිව චෝදනා කරයි.
මධුරෝ ඉරානයේ සමීප මිතුරෙකු වන අතර, දැඩි ලෙස සම්බාධක පනවන ලද රටවල් දෙක ඩොලර් බිලියන ගණනක ඇස්තමේන්තුගත වෙළඳ සබඳතා ගැඹුරු කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටී.
ඉතින්, සිරියාවේ නායක බෂාර් අල්-අසාද්ගේ වැටීමෙන් සහ ලෙබනනයේ හිස්බුල්ලා දුර්වල වීමෙන් පසු, මධුරෝ ඉවත් වීමත් සමඟ, ඉරානයේ කුඩා මිත්ර ජාලය තවදුරටත් හැකිලීමට ඉඩ තිබේ.
වෙනිසියුලාවට එල්ල වූ ඇමරිකානු ප්රහාරය හෙළා දැකීමට ඉරාන රජය ඉක්මන් විය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මැදිහත් වී “නීති විරෝධී ආක්රමණය” නතර කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය.
“එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකයෙකු වන ස්වාධීන රාජ්යයකට එරෙහි ඇමරිකානු මිලිටරි ආක්රමණය කලාපීය සහ ජාත්යන්තර සාමය සහ ආරක්ෂාව බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය කිරීමක් නියෝජනය කරයි” යනුවෙන් ඉරාන විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේය.
“එහි ප්රතිවිපාක සමස්ත ජාත්යන්තර පද්ධතියටම බලපාන අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්රඥප්තිය පදනම් කරගත් නියෝගය තවදුරටත් ඛාදනයට හා විනාශයට නිරාවරණය කරනු ඇත.”
සෙනසුරාදා, රුබියෝ යෝජනා කළේ මදුරෝගේ පැහැර ගැනීම ට්රම්ප් යුගයේ වොෂින්ටනයේ සියලු ප්රතිවාදීන්ට පණිවිඩයක් ගෙන ගිය බවයි.
“ඔහු යමක් කිරීමට යන බව ඔබට පවසන විට, ඔහු ගැටලුවක් විසඳීමට යන බව ඔබට පවසන විට, ඔහු එය අදහස් කරයි,” ඉහළම එක්සත් ජනපද රාජ්ය තාන්ත්රිකයා වාර්තාකරුවන්ට පැවසීය.
නමුත් කැරකස්හි ඇමරිකානු වැටලීමෙන් පසු ඉරාන උත්තරීතර නායක අලි කමේනි ඔහුගේ නොහොබිනා වාචාලකම දෙගුණ කළේය.
“අපි සතුරාට යටත් වෙන්නේ නැහැ,” කමේනි සමාජ මාධ්ය සටහනක ලිවීය. “අපි සතුරා දණ ගැස්වීමට සලස්වන්නෙමු.”
වෙනිසියුලානු ජනාධිපති නිකොලස් මධුරෝ පැහැර ගැනීම එක්සත් ජනපදය නිවේදනය කිරීමෙන් පැය කිහිපයකට පසු , ඊශ්රායල දේශපාලනඥයෙකු වන යායර් ලැපිඩ් ටෙහෙරානයට අනතුරු ඇඟවීමක් කළේය: “වෙනිසියුලාවේ සිදුවන දේ කෙරෙහි ඉරානයේ පාලන තන්ත්රය දැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතුය.”
මධුරෝ බලයෙන් බලහත්කාරයෙන් ඉවත් කිරීම සිදු වූයේ, ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ඊශ්රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු හමුවී ඉරානයට එරෙහිව නව ප්රහාර දියත් කරන බවට තර්ජනය කිරීමෙන් සතියකටත් අඩු කාලයකට පසුවය.
කැරකස් සහ ටෙහෙරාන් සමඟ වොෂින්ටනයේ ආතතීන්ට වෙනස් මූලයන් සහ ගතිකත්වයක් තිබුණද, මදුරෝට එරෙහි ට්රම්ප්ගේ පියවර ඉරානය සමඟ යුද්ධයක අපේක්ෂාවන් ඉහළ නංවන බව විශ්ලේෂකයෝ පවසති.
“නව අවනීතියක් නිසා සියල්ල අඩු ස්ථාවරත්වයක් ඇති වන අතර යුද්ධයක් ඇතිවීමේ ඉඩකඩ වැඩි වේ,” ජාතික ඉරාන ඇමරිකානු කවුන්සිලයේ (NIAC) සභාපති ජමාල් අබ්ඩි පැවසීය.
“ට්රම්ප් ‘ශල්යකර්ම’ පාලන තන්ත්ර වෙනසක් ගැන ඇලුම් කළත්, නැතහොත් ඒ හා සමාන ක්රියාමාර්ග සඳහා නෙතන්යාහුට එක්සත් ජනපද අනුමැතියක් ලබා දුන්නත්, ඉරානය සමඟ අලුත් යුද්ධයක් සඳහා තල්ලු කරන බොහෝ ක්රියාකාරීන්ට මෙය ශක්තියක් ලබා දෙන ආකාරය දැකීම දුෂ්කර ය.”
මධුරෝගේ පැහැර ගැනීම ඉරානයට තමන්ගේම මිලිටරි වැළැක්වීමක් වර්ධනය කිරීම හෝ එක්සත් ජනපද හෝ ඊශ්රායල ප්රහාර පූර්වයෙන් වැළැක්වීම ඇතුළුව “මිලිටරි ක්රියාමාර්ග අවුලුවන දෙයක් කිරීමට” පෙළඹවිය හැකි බව ඔහු පැවසීය .
ජාත්යන්තර ප්රතිපත්ති සඳහා වූ මධ්යස්ථානයේ ජ්යෙෂ්ඨ සාමාජිකයෙකු වන නෙගාර් මොර්ටසාවි ද පැවසුවේ වෙනිසියුලාවේ ඇමරිකානු ක්රියාමාර්ග ට්රම්ප්ගේ උපරිමවාදී අරමුණු පෙන්නුම් කරන බවත්, රාජ්ය තාන්ත්රික අවස්ථා තවදුරටත් අඳුරු කරන බවත්ය.
අල්ජසීරා ඇසුරෙනි